Население мира
Природная жилая площадь

м2

Природная жилая площадь на человека

м2

Природная жилая площадь на человека постепенно сокращается...


No comment

En iyi kisa film (ödüllü)

"Öz qurtuluşunun qatili insanlıq... Hətta xeyalları, azuları belə doğmadan, cücərmədən öldürən dəyərlər sistemi... Son ümid qığılcımlarının, çabaların yalanlar və xəyal qırıqlığı qebirsanlığına gömüldüyü məqam... İnsanda inancmı qalar?
Sonunda "Dünya iblisə uyub" -deyə gileylənirik!.. "(utanmadan)




 
[2011-07-06 13:16]

Человечество ждет ненормальная старость

[2011-06-21 14:50]

За что отвечают витамины?

[2011-05-31 15:10]

Тридцать лет войны со СПИДом

[2011-02-16 16:06]

Газировка приводит к инсульту

[2010-11-06 08:49]

Названы 8 симптомов, говорящих о вероятном развитии рака

[2010-10-07 07:34]

Лук шокировал ученых своими свойствами

[2010-08-25 22:34]

Психология и психотерапия детских травм.

[2010-08-22 16:58]

Семейные ссоры провоциируют болезни

[2010-07-27 09:24]

Польза свежих овощей и фруктов.

[2010-07-21 12:11]

Хит-парад полезных завтраков.

[2010-06-18 14:36]

Медики работают над новым поколением обезболивающих препаратов

[2010-04-25 14:08]

Гены отца отвечают за пол ребенка

[2010-03-16 08:40]

Мифологический орган: что Ñ‚Ñ‹ знаешÑŒ о печени?

[2010-03-01 08:39]

Масло оливы: целебная сила.

[2010-03-01 08:34]

Остановим глаукому.

[2010-03-01 08:32]

Зимние виды аллергии.

[2010-03-01 08:23]

Эластичный страж нашего здоровья.

[2010-03-01 08:20]

Возрастная катаракта.

[2010-02-23 15:46]

Сперматозоиды ориентируются по запаху

[2010-02-23 15:35]

Комплексы мужчин


ANLAR

Jorge Luis BORGES ( Çeviri Can AKIN)

Apr
19
EÄŸer yeniden hayata baÅŸlayabilseydim;
İkincisinde, daha çok hata yapardım.
Kusursuz olmaya çalışmaz, sırtüstü yatardım. 

Dünya bu olaydan danışır..

Fev
3
Qüdsdə, müqəddəs məbədin üzərində görünən cism bütün dünyada yeni bir müzakirə mövzusuna chevrildi...
 

Татуировки на иностранных языках

Перевод наиболее распространенных татуировок-надписей:

Okt
8
«Contra spem spero» — «Ð‘ез надежды надеюсь». 

В 1924 автомобиль Форда стоил 265$.

İyul
30
Первая кредитная карта была выпущена компанией American Express в 1951 году. 

Любопытные факты о космосе

Fev
24
За последние 500 лет масса Земли увеличилась на миллиард тонн за счет космического вещества. Кстати Земля весит около 600 триллионов тонн.
 

Эйнштейн Альберт

афоризмы, высказывания, цитаты и изречения:

Fev
24
Ты никогда не решишÑŒ проблему, если будешÑŒ думать так же, как те, кто ее создал
 

Сунь-цзы - афоризмы, высказывания, цитаты и изречения:

Fev
24
Управлять многими — то же, что управлять немногими. Дело в организации. 

ПРОСТО ЛЮБОПЫТНЫЕ ФАКТЫ

Fev
23
Взято из интернета, поэтому поручиться за 100% точность невозможно. Но любопытно. 

Oxumasanız da olar...

Fev
19
Bir hökmdar millətin rahat gediş-gəlişi üçün yol çəkdirir.
Yol hazır olduqda onu xalqın istifadəsinə vermədən öncə, bir yarış keçirilməsini qərar verir.
Bu yarışda arzu edÉ™n hÉ™r bir kÉ™sin iÅŸtirak etmÉ™k imkanı vardı. 

Обмен жидкостями

Полгода до первого секса

Noy
30
Хорошо британским ученым. Мы тоже хотим получать гранты на исследования природы поцелуев. И Ð´Ð°Ð¶Ðµ готовы сами стать подопытными кроликами (при условии жесткого кастинга "крольчих").
 

МУДРОСТЬ ДРЕВНИÐ¥ ЕГИПТЯН

Okt
30
Не передавай учения тому, кто не хочет тебя слушать. (Анхшешонк)
Сердце человека – это дар Бога. Будь осторожен, не отнесись к нему небрежно. (Аменемопе) 

Желание

İyul
29
Пришел как-то к великому суфию Байязиду Бистами один человек и сказал: 

Бегство от смерти

İyul
20
Одному царю приснилось, что пришла его смерть. Во сне он увидел стоящую тень и спросил: 

Друг...

İyul
17
Настоящий друг с тобой, когда Ñ‚Ñ‹ неправ. Когда Ñ‚Ñ‹ прав, всякий будет с тобой 

Душа..

İyul
17
«...душа – это Луна. И Ð¾Ð½Ð° имеет недоступную сторону, которую никогда не увидишÑŒ с того места, где находишься.» 

Жалость.

İyul
17
Жалость к себе – бездонный колодец, и человек, свалившийся в него, будет падать всю оставшуюся жизнь. 

про одиночсетво...

İyul
17
Одиночество - это когда 200 номеров в сотовом и с десяток пухлых записных, а позвонить некому. 

Скука...

İyul
17
Скука — болезнь счастливых; несчастные никогда не скучают, у них слишком много дел. 

Банальная тема - счастье.

İyul
17
"Счастье - это отсутствие стремления к счастью".
Чжуан-цзы (китайский философ даосист) 

Любить...

İyul
17
Любить - это находить в счастье другого свое собственное счастье. 


 
11px13px15px17px

[2013-02-11 09:16] Главная

Dostum Sənandan: Kütlə olmayaq!

Dostum Sənandan: Kütlə olmayaq!
Sənan Nəcəfov
Qhtxeber.az saytının redaktoru, Sosial Təşəbbüslər İctimai Birliyinin sədri,
Fikir Fabriki İnstitutu Beyin Mərkəzinin direktoru


Yazını “KütlÉ™ vÉ™ hakimiyyÉ™t”in müəllifi Elias Kanettinin sözlÉ™ri ilÉ™ baÅŸlamaq istÉ™rdim: “Bunların hamısı çoxdan deyilib. Heç kÉ™s dinlÉ™mÉ™diyindÉ™n, bir daha tÉ™krarlamaÄŸa ehtiyac var”.

Mən müəllim deyiləm, həkim də deyiləm, Tofiq Abdin demiş, mənim şirkətim yoxdur. Mənim mağazam yoxdur. Mən rüşvət almıram, heç verən də yoxdur. Yazmaqdan başqa əlimdən heç nə gəlmir.


Desəm yazaram, yekə çıxar. Müəyyən bir etika içərisində, çərçivəyə gəlməyən yazılar yazıram.
Gün ərzində aktyor, dost, dayə, məşqçi, mesenat, taksi sürücüsü, mikrofontutan, psixoloq, valideyn, siyasətçi, səbir kasası oluram. Bu əvəzsiz təcrübəyə görə kimə borclu olduğumu da bilmirəm.

Məni heç vaxt özüm maraqlandırmayıb, məni oxucu maraqlandırıb. Bilirəm ki, oxucu artıq süni bədiiləşdirməni sevmir, oxucu uzunçuluqdan bezib. İndi isə oxucu "təmiz söhbət" istəyir.
KütlÉ™ barÉ™dÉ™ geninÉ™-boluna yazılıb. Qüstav Lebon bu mövzunu tÉ™dqiqata çevirdiyi vaxtdan keçən 150 ilin yalnız 50 ilindÉ™ daha çox kütlÉ™dÉ™n yox, ictimaiyyÉ™tdÉ™n danışırlar. Bu mövzunu isÉ™ ilk dÉ™fÉ™ “publika” adı ilÉ™ 120 il É™vvÉ™l baÅŸqa bir fransız - Qabriel Tard tÉ™dqiq edib. Bunu MÉ™mmÉ™d Süleymanovdan oxumuÅŸam.
Publisistlərin rolu dayanmadan artır. Onlar ictimai rəy yaradır.
Mən isə gəzən paradoksam.
Məni dinləyən olanda ucadan danışıram.

 

Auditoriyamı sevirəm. Onları idarə etməyi, fikir yönəltməyi xoşlayıram.
Maddi rifah dalınca qaçan deyiləm, tənbələm. Amma xəzinə tapacağıma da inanıram.
Döyüşçüyəm. Xurafat, neqativlik, qorxu, ikiüzlülük, cəhalətlə döyüşürəm.
Xoşbəxtəm. Çünki oxucum, auditoriyam var.
Con Åžlatterin mÉ™qalÉ™sindÉ™ deyildiyi kimi…
MÉ™n, sual vermÉ™klÉ™ gÉ™nc afinalıların beynindÉ™ yeni ideyalar yaradan Sokrat deyilÉ™m ki…
MÉ™n, Yer üzünün sirlÉ™rini Helen Kellerin (anadangÉ™lmÉ™ eÅŸitmÉ™ vÉ™ görmÉ™ qüsuru olan amerikan yazıçı) uzatdığı ovcuna taqqıldatmaqla öyrÉ™dÉ™n Enn Salliven (onun müəllimÉ™si) dÉ™ deyilÉ™m…

avtomobilə at, eşşək, it, canavar səslərini qoşub gecə vaxtı siqnal vermək nə ilə əlaqəli ola bilər? Mənim qənaətimə görə, yalnız həmin heyvanlarla genetik bağlılıq...
MÉ™n saysız hesabsız, tÉ™msil vÉ™ nağıllarla hÉ™qiqÉ™ti demÉ™yÉ™ çalışan Ezop vÉ™ Hans Kristian deyilÉ™m…
MÉ™n, meyvÉ™ daşınması üçün istifadÉ™ olunan qutuların taxtalarında xalqına kollec tikÉ™n Meri Makleod Betyun deyilÉ™m…

MÉ™n, Buker, Konfutsi, Ralf Uoldo Emerson, Leo Buskalya deyilÉ™m…
Mən yazaram. Və heç şübhəsiz, yazılar yazmasam heç kim heç nə itirmir.
HÉ™m dÉ™ elÉ™ bir dövrdür ki, Åžekspir zühur edib, yazsa da, bizim saytların ÅŸÉ™rh bölümündÉ™ ona da “mız” qoyacaqlar.
Bu saytın oxucuları ilÉ™ ilk görüşümüzdür. RazılaÅŸmaya görÉ™, yazmalıyam. YazmaÄŸa mövzu saysız-hesabsız…

Misal üçün, parklardakı skamyalara və ağaclara anadan olduğu kənddən başlayaraq, Bakıya gəlib çatan qədər keçilən bütün marşrutu yazmaq, ağaca adın baş hərfini bıçaqla qazmaq, yeni təmirdən çıxmış beton divara və ya tavana ayaqqabı ilə iz qoymaq, qəzet və dərgilərdəki şəkillərə bığ-saqqal çəkmək, avtobus oturacaqlarını cırmaq, yazı yazmaq, telefon nömrəsini həkk etmək, divarda reklam və elan afişalarını cırmaq "xəstəliyi"nin mənbəyinin haradan qaynaqlandığını tapmaq lazımdır. Ciddi məsələdir. Şəxsən mən belə hesab edirəm ki, bunu normal insan öz vətənində etməz. Öz dövlətinə bu qədər ziyan vurmaq, gəmiricilik, dağıdıcılıq telləri bu qədər qabarıq büruzə verməyin izahını başqa cür verə bilmirəm. Başqa arqumentiniz olacaqsa bölüşərik.

Baxın, avtomobilə at, eşşək, it, canavar səslərini qoşub gecə vaxtı siqnal vermək nə ilə əlaqəli ola bilər? Mənim qənaətimə görə, yalnız həmin heyvanlarla genetik bağlılıq və ötürülən kodlarla bağlı ola bilər. Və yaxud mobil telefonla ictimai yerdə qışqıra-qışqıra (anqıraraq) danışmaq, mobil telefona az qala bir toyda səslənən bütün musiqiləri köçürmək və onu ətrafdakılara zorən eşitdirmək normal insana xas xüsusiyyət deyil. Bunun, hansısa heyvandan yoluxmuş xəstəliklə əlaqəsinin olması ehtimalı var.

Və yaxud yolda qırmızı işıqda gözləyən maşının yerindən tərpənməsinə işarə məqsədilə siqnal verməyin mahiyyətini anlamaq çətindir. Yolda hansısa tanışı görəndə ona salam əvəzinə siqnal vermək və ya guya zarafatla, özü də böyük sürətlə üstünə maşın sürmək anormallıq deyil, nədir?
Bunu yazıb, dərdimizi paylaşmalıyıq da.

Bu millət ki, qara pişiyin yoldan keçməsinə, gecə vaxtı dırnaq tutmağa, ev süpürməyə qorxu ilə yanaşır, bundan başqa, "qaşıq düşəndə qonaq gəlir", "gecə vaxtı güzgüyə baxmazlar", "vələsdən beşik düzəltməzlər", "qəbristanlığı əl ilə göstərməzlər", "dırnağı küçəyə atmaq günah hesab edilir", "yuxuda toy görsən, yas olar", "süfrəyə duz dağılanda evə dava düşür", "stəkanda çay çöpü dik dayananda qonaq gələr" deyimlərinə hələ də inanır, onda cadukünün, ekstra-fırıldaqçının, baxıcının meydan sulamasında qeyri-adi heç nə axtarmaq lazım deyil. Yazıq fatmanisələr, tükəzbanlar!

Xatırlayırsınızsa, iki-üç il əvvələ bir astroloq gecələr dolamışdı bu avamları barmağına. Studiyaya zəng olurdu: "İt ilinin qaz bürcündənəm, oğlum dana, qızım ördəkdir, onlara baxardınız", ya da "səhər saat 5-ə işləmiş doğulmuşam, deyirlər ayağım ruzilidir. Nə deyərdiniz?". Yəni, bu sayaq suallar kifayət qədər idi. Əlbəttə, astroloq yaxşı bilirdi ki, ağıllı adam ona zəng eləməz. Zəng edibsə, deməli, avamdı və onu aldatmağa nə var ki? Bundan necə yazmayaq?
Şəxsi fikirlÉ™rimdir. Hesab edirÉ™m ki, bu tip ÅŸeylÉ™rÉ™ inanan insanın É™rinin beli aÄŸrıyacaq, arvadı doÄŸmayacaq, qardaşının biznesdÉ™ “É™li gÉ™tirmÉ™yÉ™cÉ™k”, atası rÉ™hmÉ™tÉ™ gedÉ™cÉ™k, hÉ™lÉ™ bir az da o tÉ™rÉ™fÉ™ keçəcÉ™k. Ay bÉ™dbÉ™xt, biznesdÉ™ iÅŸin düz gÉ™tirmirsÉ™, get baÅŸqa iÅŸlÉ™ məşğul ol, inÉ™k otar, qoyun saÄŸ. ƏgÉ™r belindÉ™, qarnında, başında aÄŸrı varsa, hÉ™kimÉ™ müraciÉ™t elÉ™. Günah iÅŸlÉ™tmÉ™yin az deyil, hÉ™lÉ™ özünü dÉ™ biabır edirsÉ™n, bu da az deyilmiÅŸ kimi, kontur da xÉ™rclÉ™yirsÉ™n. Heç adam da É™rini efirdÉ™ axtarar, ekstrasensin kömÉ™yinÉ™ ehtiyac duyar? Get güzgüdÉ™ özünÉ™ bax, ay arvad, problemi özündÉ™ axtar.

Aldığı televizorun kreditini verə bilməyən kişinin oğlunun ən bahalı telefon gəzdirməsini anlamaq mümkündürmü?

Niyə televiziyalarda intellektual verilişlər bağlanıb? Sponsor yoxdur? Bəlkə artıq səviyyəmiz çatmır?!
Niyə gənclər özlərini Polad Ələmdara oxşatmağa çalışırlar? Oğlan tanıyıram ki, saç düzümünü, kostyumunu, ayaqqabısını Poladsayağı seçir. Söhbət əsnasında ondan sitat gətirirlər. Elə isə, bəlkə fikirləşək? Polad Ələmdara baxıb təhsil almaq mümkündürmü?

Bəli, bayaq dediyimiz 150 il öncəki dövrdə kitab və qəzetlərin yaranması ictimaiyyəti formalaşdırdı. Çoxlu fərdlər evindən çıxmayaraq oxumağa başladı və oxuduqca da oxşar hisslər keçirdi. Axı dövrü mətbuat hamı üçün eyni olan problemləri əhatə edirdi.

Tardın vaxtında TV və internet yox idi. Odur ki, bizim illərimizdə ictimaiyyət mövzusu daha aktual və genişdir.

İctimaiyyətin yaranması daha böyük əqli və ictimai inkişaf tələb edir, nəinki kütlənin formalaşması. Kütlə meydan və küçələrdədir. İctimaiyyət isə hər yerdədir.
Lider kütləyə daha emosional və tez təsir edir, ancaq bu təsirin müddəti qısa ola bilər. Publisistin ictimaiyyətə təsiri isə daha uzunömürlüdür.

Əgər öz xarakteristikasına görə, kütlə dəyişməzdirsə, ictimaiyyət əksinə, dəyişməyə meyllidir. Əsas məsələ ondadır ki, onu qəzet, TV və kitablar nə ilə təmin edir? Bundan asılı olaraq ictimaiyyətin hansı istiqamətdə fəaliyyət göstərəcəyi bəlli olacaq.
NÉ™ deyirsiniz, baÅŸlayaq? Ä°cazÉ™ verirsiniz?
Bir yerdə kütlə olmayaq!


A.J.   Senan yazının adını "Bir yerdÉ™ kütlÉ™ olmayaq!" qoyub. Ərk elÉ™yib mÉ™n azacıq dÉ™yiÅŸdim. "KütlÉ™ olmayaq!" yazdım. MÉ™nÉ™ görÉ™ kütlÉ™ sözü çoxmÉ™nalıdır... BaÅŸlamaq vaxtıdır: "küt"lÉ™ olmayaq!


Müəllif: SÉ™nan NÉ™cÉ™fov(8058)-dəfə oxunub
Çap et   Geri   Yuxari


Facebook Google Favorites.Live BobrDobr Delicious Twitter Propeller Diigo Yahoo Memori MoeMesto

Error connecting to mysql